کتاب‌های بدیع الزمان سعید نورسی (رحمه‌الله)

درباره بدیع الزمان سعید نورسی (رحمه‌الله)

بدیع‌الزمان سعید نورسی (۱۸۷۸–۱۹۶۰) عالم و نویسنده مسلمانِ اواخر دوره عثمانی و آغاز جمهوری ترکیه و پدیدآورنده مجموعه رسائل نور است. او در روستای نورس، از توابع خیزانِ بتلیس، زاده شد و آموزش نخستین را نزد برادر بزرگ‌ترش ملا عبدالله آغاز کرد. سپس در مدرسه‌های دینی منطقه تحصیل کرد و در سال ۱۸۹۲ نزد شیخ محمد جلالی در دوغوبایزید اجازه علمی گرفت. در ادامه نیز از محضر شماری از عالمان منطقه، از جمله شیخ امین افندی و ملا فتح‌الله افندی، بهره برد.

نورسی در دوره اقامت در بتلیس و وان، در کنار علوم رایج مدرسه‌ای، به مطالعه دانش‌های جدید توجه نشان داد. حاصل این دغدغه، طرح «مدرسة الزهراء» بود؛ نهادی آموزشی که در آن علوم دینی و دانش‌های جدید در کنار هم تدریس شوند. او برای پیگیری این طرح به استانبول رفت و در سال ۱۹۱۱ نیز در مسجد اموی دمشق خطبه‌ای ایراد کرد که بعدها با عنوان آسیب شناسی امت اسلامی و راهکارهای قرآنی خطبه شامیه شناخته شد.

سعید نورسی در جنگ جهانی اول در جبهه شرقی حضور داشت و در همان دوران، تفسیر عربی اشارات الاعجاز را نگاشت. او پس از زخمی‌شدن به اسارت نیروهای روس درآمد و در ۱۹۱۸ به استانبول بازگشت. در سال‌های بعد، از فعالیت سیاسی فاصله گرفت و اهتمام خود را بر خدمت علمی، تقویت ایمان و نگارش رساله‌هایی متمرکز کرد که بعدها با نام رسائل نور شهرت یافتند.

بخش مهمی از زندگی نورسی در تبعید و زیر فشارهای قضایی گذشت. او در بارلا، کاستامونو، دنیزلی و امیرداغ، ضمن تألیف و تدریس، با شاگردانش مکاتبه می‌کرد و آثارش به دست آنان استنساخ می‌شد. مجموعه رسائل نور، به‌ویژه کلام‌ها «از کلیات رسایل نور»، مکتوبات «از کلیات رسایل نور»، لمعات «از کلیات رسایل نور» و شعاع ها «از کلیات رسایل نور»، بر توحید، نبوت، معاد، عبادت، اخلاق و پاسخ به تردیدهای ایمانی تمرکز دارند.

در اندیشه نورسی، قرآن راهنمایی برای فهم انسان و جهان است و تبیین حقایق ایمان باید هم عقل و هم قلب را مخاطب قرار دهد. او در نوشته‌هایش با طبیعت‌گرایی و مادی‌گرایی به گفت‌وگو و نقد می‌پردازد و از سازگاری علم صحیح با هدایت قرآنی سخن می‌گوید. آثاری مانند مثنوی نوریه، نامه های بارلا، نامه های کاستامونو و نامه های امیرداغ نیز چشم‌اندازی از مسیر فکری و تربیتی او به دست می‌دهند. سعید نورسی در ۲۳ مارس ۱۹۶۰ در اورفا درگذشت.