
مختصر کتاب جواهر البلاغة في المعاني و البیان و البدیع
نویسنده: سید احمد هاشمی
ناشر: کردستان
دستهبندی: عربی و قواعد عربی
عنوان اصلی: جواهر البلاغة
شابک: 9789649805740
126 صفحه
«مختصر کتاب جواهر البلاغة في المعاني و البیان و البدیع» راهی فشرده برای آشنایی با مهمترین مباحث بلاغت عربی است؛ مباحثی که در سه بخش علم معانی، علم بیان و علم بدیع سامان مییابند. این کتاب خواننده را با مفاهیمی مانند خبر و انشاء، تشبیه، استعاره، مجاز، کنایه، طباق، جناس و سجع آشنا میکند و تصویری منظم از نقش هرکدام در فهم و آفرینش کلام عربی به دست میدهد. نسخه حاضر برای دانشجویان زبان و ادبیات عربی، طلاب، مدرسان و علاقهمندانی مناسب است که میخواهند پیش از ورود به منابع مفصلتر، چارچوب کلی علم بلاغت را مرور کنند. اگر با متون عربی، شعر و نثر کلاسیک یا متون دینی سروکار دارید، این اثر میتواند در تشخیص ظرافتهای معنایی و ادبی عبارتها به شما کمک کند.
۲۸۲٬۰۰۰ تومان · موجود
بلاغت عربی فقط شناخت چند آرایه ادبی نیست؛ دانشی است برای فهم اینکه یک سخن چگونه با توجه به موقعیت، مخاطب و هدف خود ساخته میشود.مختصر کتاب جواهر البلاغة في المعاني و البیان و البدیع چکیدهای فشرده از مباحث شناختهشده کتاب جواهر البلاغة اثر سید احمد هاشمی رحمه الله است و برای خوانندهای فراهم آمده که میخواهد نقشه کلی علوم بلاغت را در حجمی کوتاهتر دنبال کند.
سه پایه اصلی بلاغت عربی
ساختار محتوایی کتاب بر سه شاخه اصلی استوار است. در علم معانی، رابطه میان ساختار جمله و مقصود گوینده بررسی میشود؛ از خبر و انشاء و گونههای امر، نهی، استفهام، تمنی و ندا گرفته تا جایگاه مسند و مسندالیه، حذف و ذکر، تعریف و تنکیر، قصر، وصل و فصل. این مباحث به خواننده کمک میکنند فقط معنای واژهها را نبیند، بلکه به چرایی انتخاب یک ساختار در عبارت عربی نیز توجه کند.
در علم بیان، زبان از زاویه تصویرسازی و شیوه انتقال معنا بررسی میشود. تشبیه، مجاز، استعاره و کنایه از مهمترین موضوعات این بخشاند. مطالعه این مباحث برای فهم شعر عربی، نثر کلاسیک و بسیاری از تعبیرهای فشرده و تصویری اهمیت دارد؛ زیرا معنای سخن همیشه در سطح ظاهری واژهها متوقف نمیماند.
بخش علم بدیع به زیباییها و تناسبهای معنوی و لفظی کلام میپردازد. طباق، مقابله، توریه، جناس، سجع، ترصیع و دیگر صنایع این حوزه نشان میدهند که هماهنگی واژهها و تقابل یا تناسب معناها چگونه میتواند بر اثرگذاری سخن بیفزاید.
مناسب برای مطالعه و مرور
جواهر البلاغة در اصل با رویکردی آموزشی نوشته شده و منابع معرفیکننده آن از مثالها، تمرینها و کاربردهای عملی در کنار تعریف قواعد یاد کردهاند. نسخه حاضر با عنوان مختصر، برای مرور سریعتر و آشنایی مقدماتی با اصطلاحات و دستهبندیهای اصلی سودمند است. خواننده میتواند پس از مطالعه آن، هنگام روبهروشدن با یک عبارت عربی پرسشهای دقیقتری مطرح کند: ساختار جمله چرا چنین انتخاب شده است؟ آیا معنا بهصورت مستقیم بیان شده یا در قالب تشبیه، استعاره و کنایه آمده است؟ کدام تناسب لفظی یا معنوی بر زیبایی و تأکید سخن افزوده است؟
این کتاب برای کسانی مناسبتر است که:
- در رشته زبان و ادبیات عربی تحصیل میکنند؛
- در حوزههای علوم اسلامی با متون عربی سروکار دارند؛
- میخواهند مباحث معانی، بیان و بدیع را یکجا مرور کنند؛
- برای ورود به منابع مفصلتر، به یک نقشه راه فشرده نیاز دارند؛
- به تحلیل شعر، نثر و تعبیرهای ادبی عربی علاقهمندند.
ارزش خواندن کتاب
ارزش اصلی این اثر در آن است که مباحث پراکنده بلاغت را در چارچوبی قابل پیگیری کنار هم قرار میدهد. خواننده ابتدا با مفهوم فصاحت و بلاغت آشنا میشود، سپس ساختار و کارکرد جمله را در علم معانی میبیند، در ادامه به شیوههای تصویرپردازی در علم بیان میرسد و سرانجام با صنایع بدیعی و نقش آنها در زیبایی و تأکید کلام آشنا میشود. همین ترتیب، مطالعه بلاغت را از حفظکردن اصطلاحات جدا میکند و آن را به روشی برای خواندن دقیقتر زبان عربی تبدیل میسازد.
اگر هدف شما مطالعه تخصصی و جزئی همه شواهد و تمرینهای جواهر البلاغة است، نسخه کامل اثر نیز میتواند مرحله بعدی مطالعه باشد؛ اما برای مرور فشرده، آشنایی اولیه و دسترسی سریع به مبانی سهگانه بلاغت، این چاپ انتخابی کاربردی است.
برای آشنایی بیشتر با کتابهای مرتبط، صفحه عربی و قواعد عربی را نیز میتوانید بررسی کنید.
پرسشهای متداول درباره مختصر کتاب جواهر البلاغة في المعاني و البیان و البدیع
کتاب مختصر کتاب جواهر البلاغة درباره چیست؟
این کتاب مروری فشرده بر سه شاخه اصلی بلاغت عربی یعنی علم معانی، علم بیان و علم بدیع است و موضوعاتی مانند خبر و انشاء، تشبیه، استعاره، کنایه، طباق، جناس و سجع را پوشش میدهد.
این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
دانشجویان زبان و ادبیات عربی، طلاب، مدرسان و علاقهمندانی که میخواهند مباحث پایه و میانی بلاغت عربی را در حجمی فشرده مرور کنند، مخاطبان اصلی آن هستند.
آیا کتاب فقط درباره آرایههای ادبی است؟
خیر. بخشی از کتاب به علم معانی و ساختار جمله و بخشی به علم بیان اختصاص دارد؛ بنابراین علاوه بر آرایهها، شیوه انتقال معنا و تصویرسازی در زبان عربی نیز بررسی میشود.
نویسنده اثر اصلی جواهر البلاغة چه کسی است؟
اثر اصلی جواهر البلاغة نوشته سید احمد هاشمی رحمه الله، ادیب و مدرس مصری، است. نسخه حاضر عنوانی مختصر از همان اثر شناختهشده در علوم بلاغت دارد.