پیامبر اسلامﷺ در انجیل مسیح

کتاب پیامبر اسلامﷺ در انجیل مسیح نوشته دکتر احمد حجازی سقاء، اثری کوتاه در حوزه مقایسه ادیان، دفاع از عقیده اسلامی و بررسی بشارت‌های مربوط به پیامبر اسلامﷺ در متون مسیحی است. نویسنده موضوعی را دنبال می‌کند که قرن‌ها در گفت‌وگوی میان مسلمانان و مسیحیان محل بحث بوده است: آیا در سخنان منسوب به عیسی علیه السلام، نشانه‌ای از آمدن پیامبری پس از او وجود دارد؟

محور اصلی کتاب؛ فارقلیط (پارکلیت) در انجیل یوحنا

بخش مهمی از استدلال کتاب به انجیل یوحنا و عبارت‌هایی مربوط می‌شود که در آن‌ها از آمدن شخصی پس از عیسی علیه السلام سخن گفته شده است. این شخصیت در ترجمه‌های مختلف با واژه‌هایی مانند «فارقلیط»، «تسلی‌دهنده»، «مدافع» یا «روح حق» معرفی شده است. نویسنده با بررسی این تعبیرها، به تفاوت میان ترجمه‌ها و ریشه‌های زبانی واژه مورد بحث توجه می‌کند و دیدگاه خود را درباره ارتباط آن با نام و ویژگی‌های پیامبر اسلامﷺ توضیح می‌دهد.

کتاب صرفاً به مشابهت یک واژه اکتفا نمی‌کند؛ بلکه مجموعه‌ای از اوصاف مطرح‌شده در متن انجیل را در کنار باورهای اسلامی قرار می‌دهد. از نگاه نویسنده، شخص وعده‌داده‌شده باید پس از عیسی علیه السلام ظهور کند، مردم را به حقیقت هدایت نماید، از جانب خدا سخن بگوید و پیام او را کامل‌تر به جامعه انسانی برساند. این ویژگی‌ها در چارچوب استدلال کتاب با رسالت پیامبر اسلامﷺ تطبیق داده می‌شود.

پیوند بحث انجیل با نگاه قرآن

یکی از ویژگی‌های اثر، قرار دادن بحث در چارچوب قرآنی است. نویسنده از آیاتی بهره می‌گیرد که عیسی علیه السلام را پیامبر خداﷺ معرفی می‌کنند و از بشارت او به آمدن فرستاده‌ای پس از خود سخن می‌گویند. به این ترتیب، کتاب تلاش می‌کند میان روایت اسلامی از رسالت عیسی علیه السلام و گزارش‌های موجود در انجیل یوحنا ارتباط برقرار کند.

در این نگاه، عیسی علیه السلام جایگاهی بلند و محترم دارد، اما بنده و فرستاده خداست؛ نه موجودی که شایسته پرستش باشد. همین تفاوت، زمینه بخشی از بحث کتاب درباره توحید، تثلیث و برداشت‌های متفاوت اسلام و مسیحیت از شخصیت مسیح را فراهم می‌کند. هدف نویسنده، ارائه یک بحث اعتقادی و دعوتی است تا خواننده با منطق اسلامی درباره پیوستگی دعوت پیامبران و خاتمیت رسالت محمدﷺ آشنا شود.

کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• خوانندگانی که به رد شبهات و پاسخ‌گویی به پرسش‌های اعتقادی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به مقایسه اسلام و مسیحیت و مطالعه بشارت‌های پیامبران پیشین.
• طلاب، مبلغان و پژوهشگران مقدماتی در زمینه ادیان و مذاهب.
• کسانی که درباره مفهوم فارقلیط و جایگاه آن در انجیل یوحنا پرسش دارند.
• خوانندگانی که ترجیح می‌دهند یک موضوع تخصصی را در کتابی کوتاه و متمرکز دنبال کنند.

ارزش مطالعه کتاب

موضوع کتاب برای مخاطبی اهمیت دارد که می‌خواهد از زاویه‌ای اسلامی با یکی از مباحث شناخته‌شده در گفت‌وگوی اسلام و مسیحیت آشنا شود. نویسنده در حجم محدود، مسئله‌ای مشخص را انتخاب کرده و آن را از مسیر واژه‌شناسی، بررسی متن انجیل و استناد به مفاهیم قرآنی پی می‌گیرد. از این جهت، کتاب می‌تواند نقطه شروعی برای مطالعه بیشتر درباره عقیده، نبوت و تاریخ گفت‌وگوهای دینی باشد.

این اثر را باید در چارچوب دیدگاه مؤلف درباره بشارت پیامبر اسلامﷺ خواند. بنابراین، مخاطب با کتابی روبه‌روست که رویکرد آن دفاعی و اعتقادی است و می‌کوشد با تکیه بر قرائت اسلامی از متون مسیحی، پیوستگی دعوت عیسی علیه السلام و پیامبر اسلامﷺ را توضیح دهد. ترجمه فارسی این کتاب را عبدالبصیر مبصر نادری انجام داده است و انتشار آن توسط احسان، این بحث را در دسترس خوانندگان فارسی‌زبان قرار داده است.