
گذرگاه فریب
نویسنده: امام فخر رازی
مترجم: یاسین شبانی
ناشر: احسان
دستهبندی: فکر و اندیشه
عنوان اصلی: ذم لذات الدنیا
شابک: 9786223260582
74 صفحه
«گذرگاه فریب» ترجمهای از رساله «ذم لذات الدنيا» اثر امام فخر رازی رحمه الله است؛ کتابی کوتاه و تأملبرانگیز درباره فریبندگی لذتهای زودگذر و مراتب خواستههای انسانی. رازی در این اثر، لذتها را به سه دسته حسی، خیالی و عقلی تقسیم میکند و نشان میدهد که کامیابیهای بدنی، شهرت، ریاست و قدرت چگونه میتوانند انسان را گرفتار وابستگی و ناآرامی کنند. در برابر این لذتهای ناپایدار، لذت شناخت و فهم حقیقت جایگاهی برتر مییابد. ترجمه یاسین شبانی از این رساله، خواننده را به بازنگری در معنای سعادت، ارزش معرفت و نسبت انسان با دنیا دعوت میکند. این کتاب برای علاقهمندان به اخلاق اسلامی، تزکیه نفس، فلسفه اخلاق و آثار فکری فخر رازی رحمه الله انتخابی مناسب است.
۲۸۲٬۰۰۰ تومان · موجود
«گذرگاه فریب» ترجمه فارسی رسالهای از امام فخر رازی رحمه الله با عنوان اصلی «ذم لذات الدنيا» است. این اثر کوتاه، مسئلهای بنیادین را دنبال میکند: انسان از چه چیزهایی لذت میبرد و کدامیک از این لذتها میتوانند او را به سعادت و کمال نزدیک کنند؟
سه مرتبه لذت در نگاه فخر رازی
رازی برای بررسی خواستههای انسان، میان سه نوع لذت تفاوت میگذارد. نخست، لذتهای حسی قرار دارند که به نیازها و تمایلات بدنی مربوطاند. این لذتها اگرچه بخشی از تجربه طبیعی انسان هستند، به دلیل وابستگی به نیازهای موقت و تکرارشونده، آرامش پایدار ایجاد نمیکنند.
در مرتبه بعد، لذتهای خیالی قرار میگیرند؛ لذتهایی مانند برتریجویی، ریاست، نفوذ، شهرت و برخورداری از جایگاه اجتماعی. این خواستهها در ظاهر از لذتهای بدنی بالاترند، اما میتوانند انسان را گرفتار رقابت، ترس از دست دادن موقعیت، حسادت و نیاز دائمی به تأیید دیگران کنند.
مرتبه سوم، لذتهای عقلی است؛ لذتهایی که از شناخت، اندیشه، فهم حقیقت و ادراک امور معقول پدید میآیند. در این نگاه، ارزش لذت فقط به شدت آن نیست، بلکه به موضوع، دوام و اثری که بر شخصیت انسان میگذارد نیز وابسته است.
چرا دنیا میتواند فریبنده باشد؟
کتاب با نفی نعمتهای حلال زندگی یا بیارزش دانستن همه تجربههای دنیوی نوشته نشده است. مسئله اصلی، اشتباه گرفتن وسیله با هدف است. انسان زمانی فریب دنیا را میخورد که گمان کند مال، لذت، شهرت یا قدرت میتواند بهتنهایی آرامش و کمال نهایی را برای او فراهم کند.
بسیاری از خواستههای دنیوی پس از برآورده شدن، نیاز تازهای ایجاد میکنند. رسیدن به یک لذت حسی، پایان میل نیست؛ دستیابی به موقعیت اجتماعی نیز الزاماً امنیت و آرامش نمیآورد. از این رو، رازی خواننده را به بازنگری در خواستههایی دعوت میکند که ممکن است ظاهر جذابی داشته باشند، اما در درون خود وابستگی و ناآرامی پنهان کردهاند.
از لذت زودگذر تا معرفت
وجه مهم رساله، توجه آن به حرکت انسان از لذتهای پایینتر به لذتهای برتر است. در این مسیر، شناخت و تفکر فقط فعالیتی ذهنی نیست؛ بلکه راهی برای رهایی از اسارت خواستههای ناپایدار و نزدیک شدن به کمال انسانی است. لذت معرفت، برخلاف بسیاری از برخورداریهای زودگذر، با رشد درونی و فهم عمیقتر جهان و زندگی پیوند دارد.
خواننده در خلال کتاب با پرسشهایی اساسی روبهرو میشود: آیا هر چیزی که خوشایند است، ارزشمند نیز هست؟ آیا قدرت و شهرت میتوانند جای آرامش را بگیرند؟ تفاوت میان رفع نیاز، لذت و سعادت چیست؟ و چرا انسان پس از رسیدن به برخی خواستهها همچنان احساس کمبود میکند؟
این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
- علاقهمندان به اخلاق اسلامی و تزکیه نفس
- خوانندگان آثار فخر رازی رحمه الله
- دانشجویان و پژوهشگران اندیشه اسلامی و فلسفه اخلاق
- کسانی که درباره دنیاگرایی، شهرتطلبی و آرامش درونی تأمل میکنند
- خوانندگانی که کتابهای کوتاه اما فکری و تأملبرانگیز را میپسندند
ترجمه یاسین شبانی، امکان مطالعه این رساله اخلاقی و فکری را برای مخاطب فارسیزبان فراهم میکند. «گذرگاه فریب» انتخابی مناسب برای کسانی است که میخواهند در زمانی کوتاه، با یکی از بحثهای مهم در اندیشه فخر رازی رحمه الله آشنا شوند و نسبت میان لذت، معرفت، سعادت و دلبستگی به دنیا را دوباره بررسی کنند.
پرسشهای متداول درباره گذرگاه فریب
کتاب گذرگاه فریب درباره چیست؟
این کتاب ترجمه رساله «ذم لذات الدنيا» از امام فخر رازی رحمه الله است و درباره مراتب لذت، ناپایداری لذتهای دنیوی و جایگاه معرفت و لذت عقلی بحث میکند.
فخر رازی در این کتاب لذتها را چگونه تقسیم میکند؟
او لذتها را به سه دسته حسی، خیالی و عقلی تقسیم میکند؛ لذتهای حسی به نیازهای بدنی، لذتهای خیالی به برتری و ریاست و لذتهای عقلی به شناخت و ادراک حقیقت مربوطاند.
آیا کتاب گذرگاه فریب فقط درباره ترک دنیا است؟
خیر. محور کتاب نفی همه نعمتهای زندگی نیست، بلکه نقد این تصور است که مال، شهرت، قدرت یا لذتهای زودگذر میتوانند بهتنهایی سعادت پایدار ایجاد کنند.
مترجم کتاب گذرگاه فریب چه کسی است؟
این اثر را یاسین شبانی به فارسی ترجمه کرده و نشر احسان منتشر کرده است.