ترجمه‌های دکتر مصطفی خرم دل

درباره دکتر مصطفی خرم دل

دکتر مصطفی خرم‌دل، نویسنده، مترجم، قرآن‌پژوه و استاد دانشگاهِ کوردِ ایرانی، در سال ۱۳۱۵ در روستای دهبکرِ مهاباد به دنیا آمد و در سال ۱۳۹۹ در مهاباد درگذشت. دوران تحصیل ابتدایی و متوسطه را در مهاباد گذراند و از نوجوانی، در کنار آموزش رسمی، به فراگیری علوم دینی و زبان عربی علاقه نشان داد.

او در سال ۱۳۴۲ وارد رشتهٔ ادبیات عرب دانشگاه تهران شد و تحصیلات خود را در این حوزه ادامه داد. خرم‌دل سپس در رشتهٔ فرهنگ عربی و علوم قرآنیِ دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران تحصیل کرد و در سال ۱۳۵۸ دانشنامهٔ دکتری گرفت. او پیش از فعالیت دانشگاهی، آموزگار و دبیر بود و از سال ۱۳۵۴ در دانشکدهٔ تربیت دبیر سنندج به تدریس پرداخت؛ مرکزی که بعدها در ساختار دانشگاه کردستان قرار گرفت. وی پس از بازنشستگی در سال ۱۳۷۶ به مهاباد بازگشت و تدریس، تألیف و ترجمه را در دانشگاه آزاد اسلامی ادامه داد.

شناخته‌شده‌ترین اثر او تفسیر نور است؛ اثری فارسی در ترجمه و تفسیر قرآن کریم که ترجمهٔ آیات، توضیحات تفسیری کوتاه و شرح برخی واژه‌ها را در کنار هم قرار می‌دهد. این اثر با هدف نزدیک‌کردن خوانندهٔ فارسی‌زبان به معنا و پیام آیات سامان یافته و در چاپ‌های متعدد منتشر شده است. کتاب قرآن روان (تفسیر نور با ترجمه مقابل) نیز بر پایهٔ همین میراث قرآنی عرضه شده است.

خرم‌دل ترجمهٔ فارسیِ هفت جلدی فی ظلال القرآن سید قطب را نیز به انجام رساند. در کنار فعالیت‌های قرآنی، آثاری در آموزش زبان عربی، فارسی و کردی سورانی پدید آورد. نماز فرمان خدا از تألیفات او و عنایت یزدان یا غریزه حیوان از ترجمه‌های اوست.

آثار دکتر مصطفی خرم‌دل بازتاب‌دهندهٔ پیوند دانش زبان عربی، آموزش دانشگاهی و دغدغهٔ فهم‌پذیر ساختن معارف قرآن برای خوانندگان فارسی‌زبان است.