کتاب‌های امام ابو زکریا یحیی بن شرف نووی (رحمه الله)

درباره امام ابو زکریا یحیی بن شرف نووی (رحمه الله)

امام ابو زکریا محیی‌الدین یحیی بن شرف نووی، مشهور به امام نووی، از برجسته‌ترین فقیهان شافعی، محدثان و نویسندگان سده هفتم هجری است. او در سال ۶۳۱ق در نَوى از ناحیه حورانِ سوریه زاده شد و در نوزده‌سالگی برای تحصیل به دمشق رفت. اقامت او در مدرسه رواحیه و پیگیری پیوسته دانش‌های گوناگون، زمینه‌ساز شکل‌گیری شخصیتی علمی شد که در فقه شافعی، حدیث و علوم آن، زبان عربی و تراجم رجال جایگاهی بلند یافت.

نووی نزد استادانی چون کمال‌الدین اسحاق مغربی، رضی‌الدین بن برهان، عبدالعزیز بن محمد انصاری، زین‌الدین ابن عبدالدائم و ابن مالک دانش آموخت. او بعدها مشیخه دارالحدیث دمشق را بر عهده گرفت و در کنار تدریس، آثار فراوانی پدید آورد. نوشته‌های او هم برای دانش‌پژوهان علوم اسلامی و هم برای خوانندگان عمومی سودمند بوده‌اند؛ زیرا در آن‌ها دقت حدیثی، نظم فقهی و توجه به تربیت و عمل دینی در کنار هم دیده می‌شود.

از مشهورترین آثار او ترجمه فارسی ریاض الصالحین است؛ مجموعه‌ای موضوعی از آیات و احادیث در اخلاق، عبادت و آداب زندگی. ترجمه فارسی الاذکار النوویه نیز دریچه‌ای به کتاب پرآوازه او در دعاها و ذکرهای مأثور می‌گشاید. «الأربعون النوویة» با گزینش ۴۲ حدیث بنیادین، از پرخواننده‌ترین متن‌های حدیثی در جهان اسلام است و در فروشگاه با عنوان ترجمه و تحقیق اربعین امام نووی در دسترس است.

امام نووی به آداب دانش و پیوند علمی با قرآن نیز توجهی ویژه داشت. کتاب «التبیان فی آداب حملة القرآن» از آثار ارزشمند او در این حوزه است و علاقه‌مندان می‌توانند آن را در آداب حامل قرآن «ترجمه فارسی التبیان و شرح عقود الجمان» دنبال کنند. از دیگر آثار مهم او می‌توان به «شرح صحیح مسلم»، «منهاج الطالبین» و «المجموع شرح المهذب» اشاره کرد؛ آثاری که نقش او را در استوارسازی و تبیین فقه شافعی نشان می‌دهند.

نووی در سال ۶۷۶ق در زادگاهش نَوى درگذشت. با وجود عمر نسبتاً کوتاه، میراث علمی او در آموزش حدیث، اخلاق اسلامی، دعا و فقه شافعی همچنان زنده و اثرگذار است.